Celem Kongresu jest integracja środowiska bibliotekarzy szkół wyższych, stworzenie szerokiego forum wymiany doświadczeń i myśli na najbardziej aktualne i istotne tematy, a także wskazanie obszarów i możliwości współpracy.
dr Sabina Cisek Uniwersytet Jagielloński w Krakowie Biogram
Wieloletni pracownik Instytutu Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Interesuje się filozofią, metodologią i teorią informatologii, informacją biznesową i infobrokeringiem oraz kompetencjami i zachowaniami informacyjnymi. Autorka, współautorka i redaktorka naukowa 75 publikacji, w tym książki pt. „Inspiracje i innowacje: zarządzanie informacją w perspektywie bibliologii i informatologii” (Kraków 2016), haseł: broker informacji, informacja, użytkownik informacji i zachowania informacyjne w „Encyklopedii książki ” (Wrocław 2017) oraz licznych opracowań metodologicznych, ostatnio – „Diagnostyka kompetencji informacyjnych w miejscu pracy – technika incydentów krytycznych” (Diagnostyka w zarządzaniu informacją: perspektywa informatologiczna, Kraków 2017). Jest członkiem ISKO (International Society for Knowledge Organization), rady programowej cyklicznej konferencji ECIL (European Conference on Information Literacy) oraz Stowarzyszenia Profesjonalistów Informacji. Pełni funkcję recenzenta najważniejszych polskich czasopism z zakresu nauki o informacji i dziedzin pokrewnych, takich jak „Bibliotheca Nostra” i „Zagadnienia Informacji Naukowej – Studia Informacyjne”.
Przegląd organizacji bibliotek szkół wyższych na świecie
Referat omawia współczesną działalność wybranych zagranicznych organizacji bibliotek szkół wyższych, min. ACRL – Association of College and Research Libraries, SCONUL – Society of College, National and University Libraries oraz CAUL – Council of Australian University Librarians. Przedstawiono wiodące kierunki ich aktywności, ze szczególnym uwzględnieniem twórczych inicjatyw i dobrych praktyk, które mogą stać się inspiracją dla podobnych przedsięwzięć w Polsce. Wskazano na zadania i znaczenie akademickich organizacji bibliotekarskich dla rozwoju edukacji wyższej i nauki, a także – dla doskonalenia pracy bibliotekarzy i specjalistów informacji, w kontekście cech i wymogów dzisiejszego środowiska informacyjnego, gospodarczego i kulturowo-społecznego.
Lidia Derfert-Wolf Biblioteka Główna Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego w Bydgoszczy; Stowarzyszenie EBIB Biogram
Bibliotekarz dyplomowany w Uniwersytecie Technologiczno-Przyrodniczym w Bydgoszczy. Ukończyła bibliotekoznawstwo i informację naukową na UAM w Poznaniu. Swoje zainteresowania skupia wokół działalności informacyjnej bibliotek, baz danych, otwartego dostępu i kształcenia użytkowników informacji. Zajmuje się również statystyką biblioteczną i oceną efektywności bibliotek. Jest członkiem zespołu AFBN, kierownikiem zespołu StatEL, koordynatorem merytorycznym bazy danych BazTech, redaktorem naczelnym „Biuletynu EBIB” i redaktorem międzynarodowego repozytorium E-LIS.
Maciej Rynarzewski Biblioteka Uniwersytecka UWM w Olsztynie Biogram
Od 2008 r. pracuje w Bibliotece Uniwersyteckiej UWM w Olsztynie (obecnie Sekcja Promocji). Od 2011 r. dodatkowo prowadzi własną firmę – Mikroagencję Kreatywną. Zajmuje się projektowaniem stron WWW, grafiki (w tym także infografiki) i materiałów na potrzeby druku i nowych mediów. Od 2009 r. publikuje na swoim blogu Pulowerek.pl. Od kilku lat prowadzi szkolenia i warsztaty dla bibliotekarzy w całej Polsce, łącząc swoje doświadczenia z pracy w bibliotece z umiejętnościami zdobytymi w pracy projektanta i grafika.
Kim jesteśmy, co robimy, czym dysponujemy – środowisko bibliotek szkół wyższych w Polsce
Strzeszczenie: Wystąpienie będzie próbą analizy sytuacyjnej bibliotek szkół wyższych w Polsce, w oparciu o dane statystyczne (GUS) i wskaźniki funkcjonalności (AFBN). Dla zobrazowania trendów w wybranych obszarach, dane zostaną zaprezentowane na przestrzeni kilku/kilkunastu lat. Celem prezentacji ma być zainicjowanie dyskusji o kondycji polskich bibliotek szkół wyższych. Zaprezentowany materiał – ilustrowany wykresami i infografikami – będzie również mógł służyć bibliotekarzom do porównań z podobnymi środowiskami za granicą oraz do działań rzeczniczych i kształtowania relacji z otoczeniem, szczególnie w swoich uczelniach.
dr Aneta Drabek Biblioteka Uniwersytetu Śląskiego Biogram
Starszy kustosz dyplomowany w Bibliotece Uniwersytetu Śląskiego, absolwentka Instytutu Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytetu Śląskiego. Od ponad 13 lat współtworzy bazę Arianta – Naukowe i Branżowe Polskie Czasopisma Elektroniczne. Prowadzi badania skupione wokół bibliometrii i naukometrii (zwłaszcza zagadnień związanych z oceną czasopism i analizą cytowań), a także czasopism elektronicznych. Członkini Scholarly Communication Research Group, której działalność koncentruje się na komunikacji naukowej, ewaluacji nauki, polityce naukowej oraz bibliometrii.
Rola biblioteki naukowej w nowej ocenie parametrycznej
Reforma szkolnictwa wyższego sprawiła, że wszyscy jej uczestnicy próbują na nowo zdefiniować swoje role. Nie jest to proste, bo oprócz ustalania nowych struktur na uczelniach, tworzenia statutów i nowych strategii, trzeba jeszcze wykonywać zadania podstawowe: kształcić, prowadzić badania naukowe, publikować. W 2021 roku czeka nas ocena parametryczna, która nada nowe kategorie naukowe, określi poziom finansowania i sprawi, że niektóre uczelnie będą mogły uzyskać wyższy status i wyższą dotację. Biblioteki szkół wyższych już w poprzedniej ocenie parametrycznej odegrały bardzo ważną rolę przygotowując dane, weryfikując je i dbając o kompletność przekazywanych informacji. Kolejna ocena niesie ze sobą jeszcze więcej wyzwań i zadań do zrealizowania. W związku tym warto zastanowić się jak można spożytkować potencjał bibliotek i zainteresować nim władze uczelni oraz pracowników naukowych. Działania te mogą okazać się korzystne dla obu stron: pracownicy naukowi otrzymają niezbędne wsparcie, a biblioteki wzmocnią swoją pozycję i przestaną być postrzegane przede wszystkim przez pryzmat jednego z zadań, które wykonują, czyli wypożyczania zbiorów.
dr Henryk Hollender Biblioteka Uczelni Łazarskiego Biogram
Doktor nauk humanistycznych, absolwent podyplomowego bibliotekoznawstwa w Kent State University (USA). Dyrektor Biblioteki Uczelni Łazarskiego, wcześniej dyrektor bibliotek naukowych i (od 1977 r.) pracownik Instytutu Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej UW. Autor prac bibliotekoznawczych, redaktor i tłumacz.
Mityczny polski bibliotekarz, prawie naukowiec
Bibliotekarze akademiccy zaczynają postrzegać się jako przystawkę do systemów technicznych obsługujących informację naukową, zaś źródło korzyści moralnych i społecznych, w tym materialnych, upatrują w odzyskaniu statusu nauczyciela akademickiego. Wizja tego „nauczycielstwa” ma dwie zasadnicze cechy, które skłaniają nas, by ją odrzucić: ekskluzywność i folklorystyczność. Zawiera mianowicie propozycję tylko dla nielicznych, wolną od całościowego postrzegania misji bibliotekarza, a skonstruowana jest zgodnie z popularnym pojmowaniem nauki jako wyróżnienia, przyznawanego za osiągnięcie określonych parametrów. Nie ma zatem w sobie zgoła niczego oryginalnie bibliotekarskiego, a w swojej nieoryginalności powiela błędy popełniane przez polską politykę naukową, tę neoliberalną i tę narodowo-autorytarną. Nawiązuje też do swoistego mitu o własnej uczoności, pielęgnowanego od dekad przez bibliotekarzy zbiorów specjalnych. Zamiast tej wizji proponujemy powrót do pracy nad pragmatyką zawodową i oparcie jej na wartościach, które upatrujemy w zadaniach bibliotekarza jako organizatora wiedzy, moderatora dyskursów, kuratora zasobów i procesów. Miary osiągnięć w tym zakresie może dostarczać jedynie całościowa ocena dorobku zawodowego, w tym ewentualnie, choć niekoniecznie – naukowego, a źródłem takiej oceny być niezależne, obdarzone autorytetem i transparentnie działające ciało krajowe lub międzynarodowe. Jego certyfikat – lub może jeden z udzielanych certyfikatów – powinien prowadzić do przyznawania pracownikowi przez zatrudniającą go instytucję naukową statusu nauczyciela akademickiego. Wynikać ma z niego prestiż i przywileje oraz obowiązek ciągłego powiększania dorobku, ale już niekoniecznie przydzielanie formalnego miejsca wśród stanowisk przewidzianych dla badaczy i wykładowców.
dr Maria A. Jankowska UCLA Library, Los Angeles, California Biogram
Bibliotekarz dziedzinowy w zakresie nauk społecznych na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles. Absolwentka Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu oraz Wydziału Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. W latach 2004-2005 była stypendystką Fundacji Fulbrighta i współpracowała z polskimi bibliotekami. W roku 2009 pełniła funkcję dyrektora Biblioteki Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. Założycielka i redaktorka naczelna czasopisma „Electronic Green Journal” (http://escholarship.org/uc/uclalib_egj), które ukazuje się od 1994 r. jako pierwsze międzynarodowe czasopismo open access poświęcone ochronie środowiska i zrównoważonemu rozwojowi. Autorka ponad 30 artykułów dotyczących współczesnych bibliotek akademickich, opublikowanych w czasopismach międzynarodowych. Obecnie prowadzi badania dotyczące znaczenia krajobrazu historycznego w oparciu o analizę dynamiki przestrzennej osadników z Bambergu (Bawaria) w Wielkopolsce.
Humanistyka cyfrowa a biblioteki akademickie
Centra oraz programy humanistyki cyfrowej szybko rozwijają się na światowych uniwersytetach. Wiele bibliotek akademickich opracowało przewodniki wspierające rosnące potrzeby badawcze profesorów i studentów tej interdyscyplinarnej dziedziny nauki. Celem referatu jest przedstawienie roli bibliotek akademickich we wspieraniu rosnących potrzeb informacyjnych zgłaszanych przez reprezentantów humanistyki cyfrowej. Referat definiuje humanistykę cyfrową, przedstawia jej główne metody badawcze, omawia przykłady projektów, podaje najważniejszą literaturę oraz proponuje konkretne przykłady rozwiązań dla bibliotek w zakresie wspierania potrzeb tej szybko rozwijającej się dziedziny nauki.
dr hab. Artur Jazdon Biblioteka Uniwersytecka w Poznaniu Biogram
Studia w Instytucie Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (UAM) – Poznań, 1979; doktorat z nauk humanistycznych w zakresie bibliotekoznawstwa i informacji naukowej – Uniwersytet Wrocławski, 1989; uprawnienia bibliotekarza dyplomowanego – 1988; habilitacja z nauk humanistycznych w zakresie bibliologii i informatologii – Uniwersytet Śląski, 2013. Od roku 1979 zatrudniony w Bibliotece Uniwersyteckiej (BU) w Poznaniu, początkowo na etacie naukowo-badawczym, do roku 1982 jako starszy bibliotekarz, a następnie kustosz w służbie bibliotecznej. Od roku 1984 wicedyrektor, a w latach 1992-2017 dyrektor Biblioteki Uniwersyteckiej; obecnie zatrudniony w Pracowni Regionalnego Zasobu Bibliotecznego Oddziału Zbiorów Specjalnych BU w Poznaniu. Odbył staże w bibliotekach krajowych i zagranicznych (m.in. Warszawa, Kraków, Brno, Berlin, Bayreuth, Leeds, Ryga). Realizuje zajęcia dydaktyczne w Instytucie Filologii Polskiej UAM (wcześniej w Instytucie Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej UAM) oraz w Wyższej Szkole Umiejętności Społecznych (od roku 2001). Autor sześciu książek i ponad 120 artykułów z zakresu: historii ruchu wydawniczego, drukarstwa i księgarstwa, organizacji i zarządzania bibliotekami, polityki kadrowej w bibliotekach, finansowania nauki i bibliotek, komputeryzacji bibliotek i procesów bibliotecznych. Wypromował jednego doktoranta, kilkakrotnie był recenzentem w przewodach doktorskich i habilitacyjnych. Redaktor naczelny rocznika „Biblioteka”. Koordynator projektu Analiza Funkcjonowania Bibliotek Naukowych. Wieloletni członek Rady Wykonawczej Konferencji Dyrektorów Bibliotek Akademickich Szkół Polskich.
Co nas może czekać w przyszłości? Wprowadzenie do dyskusji
Zgodnie z tytułowym założeniem autor spróbuje podzielić się swoimi przemyśleniami dotyczącymi możliwych wariantów kierunków rozwoju bibliotek szkół wyższych. Przemyślenia te traktowane jako wstęp do dyskusji – zróżnicowane, nieobejmujące wszystkich zagadnień, nieprzynoszące gotowych rozwiązań i odpowiedzi – oparte będą na analizie bieżącej sytuacji wynikającej z Ustawy 2.0, literatury przedmiotu, doświadczeń własnych autora. Obejmą trzy możliwe warianty rozwoju sytuacji, od skrajnego, czyli likwidacji bibliotek, do rozwoju przez przejęcie pewnych funkcji uczelnianych, poprzez wariant pośredni, czyli możliwe przeobrażenia strukturalne i związane z tym zmiany funkcji i zadań.
Witold Kozakiewicz Centrum Informacyjno-Biblioteczne Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Biogram
Dyrektor Centrum Informacyjno-Bibliotecznego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, przewodniczący Rady Dyrektorów Łódzkiej Akademickiej Sieci Bibliotecznej, członek zarządu European Association for Health Information and Libraries w kadencji 2017-2020. Autor publikacji oraz wystąpień na konferencjach krajowych i międzynarodowych. Interesuje się nowymi technologiami w działalności bibliotek, kierunkami rozwoju usług bibliotecznych, otwartą nauką i mediami społecznościowymi.
Wyspy szczęśliwe, czyli kilka refleksji o miejscu biblioteki w środowisku uczelni wyższej
Biblioteka akademicka w strukturze dowolnej szkoły wyższej stanowi jednostkę unikatową w swoim rodzaju. Obsługuje najszersze spektrum klientów w uczelni, od studentów po władze rektorskie. Ma zapewnić wsparcie każdej z grup użytkowników w zakresie ich bardzo specyficznych potrzeb, które często bywają wręcz sprzeczne ze sobą.Biblioteki mają być wizytówką uczelni, być jednym z miejsc, którymi można się pochwalić rekrutując przyszłych studentów. Od bibliotek oczekuje się wdrażania nowinek technologicznych, a z drugiej strony pewnej konserwatywności w podejściu do źródeł archiwalnych – zadania sprzeczne, a wizje tej samej instytucji różne. Czy da się sprostać oczekiwaniom siłami własnymi bibliotekarzy, czy może trzeba szukać wsparcia? Co można zaoferować, a czego wymagać od innych? Z kim współpracować, w jakim zakresie? Co można zyskać, a co stracić? W wystąpieniu zostanie podjęta próba odpowiedzi na powyższe pytania.
dr hab. Marek Nahotko Uniwersytet Jagielloński Biogram
Adiunkt w Instytucie Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego, specjalizuje się w zagadnieniach metadanych dokumentów elektronicznych oraz wykorzystania Internetu w komunikacji naukowej i działalności informacyjnej. Jest autorem książek Teoria gatunków w organizacji informacji i wiedzy (Kraków, 2018), Komunikacja naukowa w środowisku cyfrowym (Warszawa, 2010), Naukowe czasopisma elektroniczne (Warszawa, 2007), Opis dokumentów elektronicznych. Teoretyczny model i możliwości jego aplikacji (Kraków 2006), Metadane : sposób na uporządkowanie Internetu. (Kraków, 2004) oraz licznych artykułów publikowanych m.in. na łamach „Przeglądu Bibliotecznego”, „Zagadnień Informacji Naukowej” oraz „Bibliotheca Nostra”.
Czy (centralne) katalogi biblioteczne są jeszcze potrzebne? OPAC w infotopii.
Podczas wystąpienia przedstawione zostaną dwa sposoby organizacji prac w katalogu centralnym: zcentralizowany (współkatalogowanie) i zdecentralizowany, oparty na działaniu standardów, takich jak Z39.50 i OAI-PMH. Omówione zostaną problemy współdziałania (interoperability) systemów informacyjnych i metadanych, związane z wyborem jednego z tych sposobów. Wskazane zostaną także rozwiązania, które mogą znaleźć szerokie zastosowanie w zakresie katalogowania w przyszłości, głównie związanie ze stosowaniem technologii Linked Data i Semantycznego Webu, takich jak RDF.
Małgorzata Paszkowska Ośrodek Przetwarzania Informacji Marek Michajłowicz Ośrodek Przetwarzania Informacji Centralne systemy informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym – dziś i jutro. PBN i POL-on a Ustawa 2.0 prezentacja (pdf)
dr Aleksander Radwański Stowarzyszenie EBIB Biogram
Bibliotekoznawca, w latach 1996-2003 adiunkt w Instytucie Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego, wykładowca m.in. w Państwowym Pomaturalnym Studium Kształcenia Animatorów Kultury i Bibliotekarzy we Wrocławiu, Dolnośląskim Ośrodku Doskonalenia Nauczycieli, Wyższej Szkole Umiejętności Społecznych w Poznaniu. W latach 1998-2016 kierownik Działu Komputeryzacji Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Jeden z założycieli i redaktorów serwisu internetowego Elektroniczna Biblioteka EBIB. Autor publikacji nt. komputeryzacji bibliotek i nowych technologii w bibliotekach. Od 2016 roku specjalista ds. systemów bibliotecznych w firmie MOL.
Łatwo, szybko, efektywnie. Oczekiwania użytkowników XXI wieku
Serwisy internetowe w naturalny sposób ukształtowały nawyki użytkownika XXI wieku. Na ogół oczekuje on łatwego, szybkiego i efektywnego dostępu do informacji. Czy jednak triada łatwo-szybko-efektywnie nie jest tak samo niewykonalna jak inna znana triada: dobrze-szybko-tanio? Czego oczekujemy jako użytkownicy w zakresie informacji o zasobach bibliotek? Jakie warunki technologiczne i organizacyjne muszą zaistnieć by te oczekiwania spełnić? I wreszcie, jak zmierzymy stopień satysfakcji użytkowników? Dostęp do pełnej informacji o zasobach polskich bibliotek prowokuje wiele pytań, na które nie znamy jeszcze odpowiedzi. Ale by je poznać trzeba zadać właściwe pytania.
Barbara Szczepańska Biblioteka Kancelarii Prawnej Hogan Lovells; Stowarzyszenie EBIB Biogram
Bibliotekarka, ukończyła bibliotekoznawstwo i informację naukową na UMCS w Lublinie, studia podyplomowe z zakresu prawa autorskiego, wydawniczego i prasowego w Międzyuczelnianym Instytucie Wynalazczości i Ochrony Własności Intelektualnej UJ oraz studia podyplomowe komunikacji społecznej i mediów w Instytucie Badań Literackich PAN. Jest również absolwentką Letniej Szkoły Międzynarodowego Prawa Autorskiego na Uniwersytecie w Amsterdamie. Krajowa koordynatorka ds. własności intelektualnej w fundacji eIFL z ramienia Poznańskiej Fundacji Bibliotek Naukowych. Doradza Konferencji Dyrektorów Bibliotek Akademickich Szkół Polskich oraz Stowarzyszeniu EBIB. Współpracuje z IFLA, EBLIDA i LIBER. Jest autorką publikacji na temat prawa autorskiego, a także prowadzi szkolenia z zakresu prawa autorskiego.
Nic o nas bez nas – rola bibliotek w rzecznictwie i tworzeniu polityki opartej na faktach
Wprowadzenie skutecznych i satysfakcjonujących zmian w prawie, szczególnie w zakresie prawa własności intelektualnej, które oddziałuje zarówno na szeroko rozumiane „instytucje pamięci”, jak i biznes, wymaga systemowych działań rozłożonych na lata – długotrwałej i konsekwentnej polityki rzeczniczej. Składają się na nią m.in.: przygotowywanie ekspertyz i opinii, uczestnictwo w spotkaniach, obecność w mediach. Rekomendacje zmian powinny być oparte na konkretnych i rzetelnych danych. W wystąpieniu, którego celem jest zachęcenie środowiska bibliotekarskiego do większej aktywności w zakresie budowania kampanii rzeczniczych, autorka podzieli się doświadczeniami wynikającymi z działań na rzecz zmian prawa autorskiego. Działania takie prowadzone są zarówno lokalnie, jak i globalnie przy udziale wielu organizacji np. IFLA, EBLIDA, EIFL oraz LIBER. Wskaże także obszary i możliwości współpracy pomiędzy różnymi interesariuszami.
dr Dariusz Woźniak Wyższa Szkoła Biznesu – National-Louis University Biogram
Doktor nauk ekonomicznych w zakresie ekonomii. Od 1999 roku pracuje w Wyższej Szkole Biznesu – National-Louis University z siedzibą w Nowym Sączu, początkowo jako asystent, a obecnie adiunkt na Wydziale Nauk Społecznych i Informatyki. Od 2006 roku prodziekan do spraw studenckich, w lutym 2011 powołany na stanowisko dziekana Wydziału Przedsiębiorczości i Zarządzania, następnie dziekana Wydziału Nauk Społecznych i Zarządzania. Od kwietnia 2018 rektor WSB-NLU. Na polu eksperckim zaangażowany w projektowanie i ocenę programów społeczno-gospodarczych. Współautor projektu strategii rozwoju dla miasta i gminy Krynica-Zdrój, projektu Nowosądeckiego Programu Rozwoju Przedsiębiorczości, ewaluacji ex-ante regionalnych programów operacyjnych na lata 2007-2013 oraz w obecnym okresie programowania (część województw). W poprzednim i obecnym okresie programowania zajmuje się także kompleksową oceną projektów inwestycyjnych oraz oceną innowacyjności projektów biznesowych. Autor wielu publikacji naukowych z tego zakresu.
Biblioteka do likwidacji? Spojrzenie zarządzających uczelnią na wyzwania stojące przed bibliotekami szkół wyższych
WYSTĄPIENIA ZGŁOSZONE
Monika Curyło Uniwersytet Jagielloński. Biblioteka Wydziału Filologicznego Biogram
Kustosz dyplomowany, kierownik Biblioteki Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Absolwentka Instytutu Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej UJ. Wice-przewodnicząca Związku Zawodowego Bibliotekarzy i Pracowników Bibliotek „Bibliotekarze Polscy” oraz członek Zarządu Okręgu Małopolska Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich. Zajmuje się również promocją Wydziału Filologicznego UJ, organizuje wykłady otwarte, szkolenia i warsztaty dla studentów. Zainteresowania zawodowe: praktyczna działalność współczesnej biblioteki akademickiej.
Inteligentna biblioteka, inteligentny bibliotekarz, inteligentny czytelnik
Współczesne biblioteki akademickie są świadkami zmian w dzisiejszym świecie i same te zmiany inicjują. Wystąpienie podejmuje próbę odpowiedzi jak rozumiane jest pojęcie inteligentnej biblioteki, co może wnieść nowego i czy te zmiany są oczekiwane. Pojęcia kojarzone z inteligentnym budynkiem to przede wszystkim nowoczesne technologie, automatyzacja, energooszczędność, bezpieczeństwo. Powyższe twierdzenia odnoszą się więc do infrastruktury materialnej, architektury bibliotecznej czy wyposażenia wnętrz. Nowoczesne technologie warunkują również zmiany metod pracy bibliotekarzy, wpływają na ich zakres obowiązków, stwarzają nowe potrzeby, wymuszają zmiany. Użytkownicy inicjują przemiany i sami im podlegają. Powstaje więc pytanie – kto powinien się do kogo lub do czego dostosować? Kto powinien się zmienić: czytelnik czy bibliotekarz? Czy wystarczy, że sama biblioteka wykaże się inteligencją? Które pojęcie jest wtórne, a kto inicjuje zmiany? Inteligentna biblioteka ma spełnić oczekiwania obu stron, ułatwić obsługę, wyeliminować trudności, przynieść pełną satysfakcję użytkownikom.
Agnieszka Goszczyńska Uniwersytet Medyczny w Łodzi Biogram
Absolwentka Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Łódzkiego, popularyzatorka Otwartej Nauki. Obecnie pracuje jako starszy bibliotekarz w Centrum Informacyjno-Bibliotecznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Zajmuje się weryfikacją danych oraz projektem „InterScienceCloud” – Zintegrowana platforma informacji o działalności naukowej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Ponadto prowadzi warsztaty dotyczące publikowania w modelu otwartym.
Wystąpienie poświęcone będzie upowszechnianiu otwartego dostępu na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi. Zostaną omówione najważniejsze aspekty wprowadzenia otwartego dostępu na poziomie instytucjonalnym m.in. polityka otwartości uchwalona przez Senat UM 22.02.2018 r. oraz przystąpienie UM do Institutional Open Access Program (IOAP), w ramach którego pracownicy uczelni mogą publikować na korzystniejszych niż dotychczas warunkach w czasopismach wydawanych przez Multidisciplinary Digital Publishing Institut. Przedstawione też będą działania promocyjne, informacyjne i komunikacyjne, np. strona WWW otwarty.umed.pl, seminarium „Designing equitable foundations for open knowledge” zorganizowane w ramach międzynarodowego Tygodnia Otwartej Nauki.
dr Hanna Grabowska Biblioteka Uniwersytecka w Poznaniu Biogram
Kustosz dyplomowany. Zatrudniona w Bibliotece Uniwersyteckiej w Poznaniu w Oddziale Informacji Naukowej i Transferu Wiedzy. Doktor nauk humanistycznych w zakresie bibliologii i informatologii. Absolwentka studiów magisterskich na kierunku Zarządzanie na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz studiów podyplomowych z zakresu m.in. Psychologia w Biznesie na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu i Innowacyjne Zarządzanie Marką w Wyższej Szkole Bankowej w Poznaniu. W latach 2016 – 2017 zatrudniona w Bibliotece Uniwersytetu Metropolitan w Londynie oraz w sieci Bibliotek Publicznych Lewisham w Londynie. Uczestniczyła w stażach w zagranicznych bibliotekach naukowych, m. in. w Bibliotece Uniwersyteckiej w Uppsali (Szwecja), w Bibliotece Uniwersytetu Finlandii Wschodniej, w Bibliotece Uniwersyteckiej w Bergen (Norwegia). Autorka publikacji naukowych z zakresu organizacji i zarządzania bibliotekami oraz zarządzania marką. Redaktor językowy w czasopismie Zarządzanie Biblioteką.
Współczesne otoczenie bibliotek, kształtowane przez procesy globalizacyjne, dynamiczny rozwój technologii oraz wysoki poziom konkurencji, skłania do poszukiwania nowych metod zarządzania i narzędzi marketingowych. Sposób zarządzania instytucjami bibliotecznymi podlega rozmaitym modyfikacjom, mającym swe źródło w obserwacji otoczenia oraz umiejętności szybkiego reagowania na nowe trendy i zjawiska. Dynamika zmian otoczenia bibliotek i rosnące oczekiwania użytkowników sprawiają, że bibliotekarze poszukują nowych rozwiązań, wyzwań oraz innowacji, które pozwolą placówkom i ich ofertom się wyróżnić. W tym celu na zatłoczonym informacyjnie rynku biblioteki budują rozpoznawalne marki postrzegane jako ich znaczące zasoby niematerialne. Celem wystąpienia jest wyjaśnienie i usystematyzowanie pojęć dotyczących marki na gruncie bibliotek akademickich, następnie omówienie elementów kształtowania świadomości marki w tych instytucjach oraz metod ich pomiaru. Przedstawione zostaną wybrane wyniki badań poziomu świadomości marki bibliotecznej wśród bibliotekarzy i użytkowników wybranych polskich oraz brytyjskich bibliotek akademickich.
Anna Grygorowicz Biblioteka Główna Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego Biogram
Dyrektor Biblioteki Głównej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, starszy kustosz dyplomowany. Absolwentka Politechniki Gdańskiej i podyplomowych studiów z zakresu bibliotekoznawstwa i informacji naukowej na Uniwersytecie Gdańskim. Od szeregu lat Przewodnicząca Konferencji Dyrektorów Bibliotek Uczelni Medycznych oraz członkini Rady Wykonawczej Konferencji Dyrektorów Bibliotek Akademickich Szkół Polskich. Interesuje się zagadnieniami związanymi z bibliometrią, ewaluacją nauki, działalnością informacyjną bibliotek, nowymi rozwiązaniami technologicznymi, otwieraniem zasobów nauki, edukacją informacyjną użytkowników. Autorka wielu publikacji i wystąpień konferencyjnych.
Agnieszka Milewska Biblioteka Główna Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego Biogram
Od 14 lat jest związana zawodowo z Biblioteką Główną Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Obecnie pełni funkcję kierownika Oddziału Udostępniania Zbiorów. Interesuje się zagadnieniami związanymi z otwartym dostępem do zasobów nauki oraz nowinkami technologicznymi. Od kilku lat zajmuje się prowadzeniem szkoleń dla doktorantów w zakresie bibliograficznych i prawnych aspektów publikowania w nauce. Bierze udział w tworzeniu Polskiej Platformy Medycznej – portalu do zarządzania wiedzą i potencjałem badawczym.
Natalia Wiśniewska Biblioteka Główna Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego Biogram
Doktorantka Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdańskiego, absolwentka studiów podyplomowych Biologia Sądowa. Prowadzi badania dotyczące analizy tkanki wydzielniczej u kwiatów wabiących muchówki. Kierownik trzech projektów naukowych. Autorka publikacji naukowych oraz licznych wystąpień na konferencjach krajowych i międzynarodowych. Od stycznia 2019 roku związana z Biblioteką Główną Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, jako członek zespołu projektu unijnego „Polska Platforma Medyczna: portal zarządzania wiedzą i potencjałem badawczym”, platformy gromadzącej, prezentującej i promującej osiągnięcia naukowe na zasadach Open Access.
Otwarte dane medyczne – morze potencjału, ocean wyzwań
Budowana – przy wykorzystaniu środków unijnych –serwisu Polska Platforma Medyczna – portal zarządzania wiedzą i potencjałem badawczym (PPM) przez polskie biblioteki medyczne, wpisuje się w realizację zaleceń Komisji Europejskiej w zakresie tworzenia zasobów otwartej nauki. PPM będzie gromadzić i promować dorobek naukowy partnerów oraz udostępniać go na zasadach Open Access. Zgodnie z przyjętą w ramach Projektu u poszczególnych partnerów wspólną Polityką Otwartości PPM, zarówno lokalne repozytoria, jak i wspólna platforma PPM, mają być zasilane nie tylko publikacjami, ale również danymi badawczymi. Celem wystąpienia jest przedstawienie, na podstawie przeprowadzonych badań ankietowych, postaw i przekonań naukowców z instytucji partnerskich wobec otwartych danych medycznych. Postawy te są bowiem kluczowe w podejmowaniu indywidualnych decyzji o otwarciu danych i udzieleniu licencji na ponowne ich wykorzystanie. W referacie zostaną także zaproponowane działania informacyjno-edukacyjne, jakie powinny zostać podjęte w celu przekonania pracowników naukowych do otwartości oraz zapewnienia im odpowiedniego wsparcia na różnych etapach pracy badawczej, w tym w szczególności w zakresie szerokiego dzielenia się uzyskanymi wynikami.
Magdalena Kokosińska Centrum Informacyjno-Biblioteczne Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Biogram
Bibliotekarz akademicki, pracownik informacji naukowej, redaktor językowy, wolontariusz w bibliotekach różnego typu. Współorganizator łódzkiego rajdu Odjazdowy Bibliotekarz od jego pierwszej edycji.
Komunikat: Odjazdowy Bibliotekarz – ilość znaczy jakość!
Odjazdowy Bibliotekarz w Łodzi odbędzie się w tym roku już po raz dziesiąty. Wystąpienie przedstawi kluczowe założenia akcji oraz jej sukcesy zarówno na polu łódzkim, jak i ogólnokrajowym, a nawet międzynarodowym. Zestawione zostaną ze sobą dane liczbowe oraz fakty, które dobitnie wskazują, że w przypadku tego wydarzenia liczba odbywających się co roku rajdów ma przełożenie na jakość organizowanych przy ich okazji wydarzeń. Ważnym aspektem rajdów jest też międzybiblioteczna współpraca, obejmująca swoim zasięgiem placówki różnego typu: akademickie, publiczne, pedagogiczne, szkolne.
Marzena Marcinek Biblioteka Politechniki Krakowskiej, Stowarzyszenie EBIB Biogram
Ukończyła studia podyplomowe z Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz międzynarodowy kurs podyplomowy z zarządzana informacją. W 2016 r. uczestniczyła w zajęciach European Summer School for Scientometrics w Granadzie. Kieruje Oddziałem Informacji Naukowej i Zespołem ds. bibliografii w Bibliotece Politechniki Krakowskiej. Na co dzień zajmuje się weryfikacją danych oraz pracą koncepcyjną związaną z lokalnymi bazami bibliograficznymi, w szczególności bazą „Bibliografia Publikacji Pracowników PK” i jej dostosowywaniem do zmieniających się realiów prawnych i organizacyjnych. Ponadto prowadzi zajęcia z podstaw informacji naukowej dla studentów, doktorantów i pracowników uczelni. Redaguje „Biuletyn EBIB”. Interesuje się komunikacją naukową.
dr Iwona Sójkowska Biblioteka Politechniki Łódzkiej, Stowarzyszenie EBIB Biogram
Doktor nauk humanistycznych w dziedzinie bibliologii, absolwentka studiów podyplomowych „Zarządzanie jakością w uczelniach”, kustosz dyplomowany. Od 1998 r. związana z Biblioteką Politechniki Łódzkiej. W 2003 r. zadebiutowała pracą naukowo-badawczą prowadząc badania satysfakcji czytelników Biblioteki Politechniki Łódzkiej. Obserwuje rozwój bibliotekarstwa i informacji naukowej w macierzystej instytucji oraz w innych bibliotekach w Polsce i na świecie. Zainteresowania zawodowe skupia wokół potrzeb użytkowników i poziomu jakości ich zaspokajania. Ceni pracę z czytelnikiem. Obecnie zajmuje się wdrażaniem jakościowego podejścia w funkcjonowaniu biblioteki. Jest (współ)autorką, (współ)redaktorką ponad 60 publikacji, w tym ponad 20 recenzowanych. Prowadzi zajęcia dydaktyczne dla studentów, doktorantów i pracowników uczelni m.in. z zakresu elektronicznego warsztatu pracy naukowej. Aktywnie uczestniczy w życiu środowiska bibliotekarzy. Od 2007 r. jestem członkiem Redakcji EBIB -sekretarzem naukowym i redaktorem „Biuletynu EBIB”, a także redaktorem serii „Materiały Konferencyjne EBIB”. Od 2015 r. jest prezesem Stowarzyszenia EBIB. Współpracuje z bibliotekarzami w Polsce oraz za granicą. Prywatnie interesuje się baletem, aktywnie praktykuje jogę.
EBIB – stara miłość nie rdzewieje
Redaktorki serwisu EBIB przypomną najważniejsze przedsięwzięcia realizowane przez Stowarzyszenie EBIB na rzecz informacyjno-bibliotecznego środowiska bibliotekarzy akademickich w Polsce. Pokażą także EBIB „od kuchni”: ludzi, którzy z pasją tworzą serwis, narzędzia, z których korzystają, inspirujące pomysły, które nie zawsze udaje się wprowadzić w życie. Powiedzą też o czytelnikach „Biuletynu EBIB” i użytkownikach serwisu, bez których EBIB nie miałby racji bytu. Wystąpienie jest zachętą do dyskusji o oczekiwaniach środowiska akademickiego wobec EBIB-u, który w tym roku obchodzi 20 urodziny.
Paulina Milewska Centrum Informacyjno-Bibliotecznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Biogram
Specjalistka ds. promocji, animatorka czytelnictwa, bibliotekarka, miejska rowerzystka. Autorka licznych artykułów (ponad 50 tekstów fachowych i naukowych), trenerka prowadząca warsztaty dla bibliotekarzy, prelegentka na ponad 25 konferencjach ogólnopolskich. Obecnie pracuje w Centrum Informacyjno-Bibliotecznym UM w Łodzi jako specjalistka ds. marketingu oraz w organizacji pozarządowej – członkini zarządu Fundacji Fenomen, koordynatorka projektów z zakresu kultury. Pomysłodawczyni i realizatorka kampanii Odjazdowy Bibliotekarz (od 2010 r.), Bicycool Library (od 2012 r.). Koordynatorka projektu “Biblioskan. Kontrola obywatelska w łódzkich bibliotekach publicznych”. Posiada doświadczenie w PR i marketingu, a także w zarządzaniu projektami.
Zaprojektuj, zaplanuj, zrealizuj – budowanie strategii komunikacji a tożsamość biblioteki akademickiej
Wizerunek instytucji zależy od wielu czynników. Biblioteki akademickie podejmują szereg działań mających na celu poprawienie tego, w jaki sposób są postrzegane przez swoje otoczenie zarówno w wymiarze realnym, jak i wirtualnym. Stosują przeróżne metody kreowania pozytywnego wizerunku instytucji, podejmując się w dużej mierze realizacji działań charakterystycznych dla sektora komercyjnego. Jednocześnie dopasowują swoje działania do realiów funkcjonowania instytucji o charakterze non-profit. W referacie zostaną przedstawione narzędzia wykorzystywane do budowania marki oraz sposoby ich zastosowania w bibliotekach akademickich. Użycie ich może stanowić podstawę do szerszego spojrzenia na tożsamość biblioteki akademickiej i wypracowania strategii komunikacji.
Jacek Marek Radwan Biblioteka im. prof. Lecha Kalinowskiego Biogram
Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego – Wydziału Prawa i Administracji w zakresie Administracji samorządowej oraz Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej na kierunku Zarządzanie i Marketing, specjalność Zarządzanie Jakością – Kształcenie Menedżerów Jakości. Kierownik Biblioteki Instytutu Historii Sztuki im. Lecha Kalinowskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wykładowca akademicki, ekspert wiodący Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w zakresie jakości zastosowania Metody CAF, broker informacji. Od 32 lat pracuje w służbie bibliotecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autor kilkunastu artykułów naukowych w dziedzinie zarządzania (zarządzania jakością zarządzania wiedzą, zarządzania informacją) w organizacjach publicznych (administracji publicznej, bibliotekach i muzeach).
Zarządzanie zasobami ludzkimi w bibliotece akademickiej w świetle kryteriów Modelu Wspólnej Oceny (CAF)
Celem wystąpienia jest zapoznanie uczestników konferencji z możliwością zastosowania Wspólnej Metody Oceny (CAF) w systemie zarządzania biblioteką akademicką. W referacie zostaną zaprezentowane praktyczne możliwości implementacji metody do biblioteki na przykładzie kryterium trzeciego metody „Pracownicy” oraz funkcjonowanie metody w polskim sektorze publicznym, w tym jako elementu kontroli zarządczej w jednostkach sektora finansów publicznych. Wspólna Metoda Oceny (ang. The Common Assessment Framework- CAF), jest to narzędzie zarządzania jakością oparte na filozofii kompleksowego zarządzania jakością (TQM) dedykowane organizacjom sektora publicznego, m.in. bibliotekom akademickim. Metodologia metody oparta jest na założeniu, że osiąganie celów organizacji jest uzyskiwane dzięki przywództwu ukierunkowanemu na strategię i planowanie, pracowników, partnerstwo, zasoby oraz procesy. Są to tzw. kryteria potencjału modelu, oceniane w odniesieniu do osiągnięć organizacji zdefiniowanych ramach w tzw. kryteriów wyników. Zarządzanie zasobami, w tym zasobami ludzkimi to ważny element funkcjonowania każdej biblioteki. Samoocena funkcjonowania organizacji z wykorzystaniem metody CAF w tym obszarze może się przyczynić istotnie się do wdrożenia wielu usprawnień i doskonałości w działaniu.
Justyna Seiffert Biblioteka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach Biogram
Autorka od 2001 roku związana z Biblioteką Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach; Kierownik Działu Gromadzenia i Opracowania Zbiorów oraz p.o. Zastępcy Dyrektora Biblioteki SUM; zainteresowania autorki koncentrują się wokół zasobów elektronicznych w bibliotekach naukowych.
Komunikat: Kształtowanie kolekcji na podstawie statystyk wykorzystania zasobów online
W komunikacie zostanie przedstawione wykorzystanie w Bibliotece SUM informacji zawartych w raportach dostępnych poprzez konta administracyjne serwisów zasobów elektronicznych w podejmowaniu decyzji o odnowieniu prenumeraty, rezygnacji z niej czy też rozpoczęciu prenumeraty nowych zasobów.
Edyta Strzelczyk Biblioteka Główna Politechniki Warszawskiej Biogram
Ukończyła studia magisterskie w Instytucie Informacji Naukowej i Studiów Bibliologicznych oraz studia licencjackie na kierunku Socjologia na Uniwersytecie Warszawskim. Od 2011 roku pracuje jako bibliotekarz w Oddziale Udostępniania i Przechowywania Zbiorów w Bibliotece Główne PW. Jej zainteresowania zawodowe skupiają się wokół statystyki bibliotecznej, analiz efektywności i jakości pracy bibliotek oraz udostępniania wyników prac badawczych w otwartych zasobach. Członek Zespołu SBP ds. badania efektywności bibliotek oraz konsultant Zespołu ds. Standardów dla Bibliotek Naukowych. Współautorka poradnika Jak przeprowadzić badania satysfakcji użytkowników biblioteki? Poradnik dla bibliotekarzy oraz licznych materiałów pomocniczych służących do realizacji tych badań.
Zmierzyć niemierzalne – pomiar satysfakcji użytkowników oraz badania wpływu i wartości bibliotek akademickich
Tradycyjne modele oceny jakości i funkcjonalności bibliotek bazują głównie na wykorzystywaniu danych statystycznych i wskaźników. Zaczęto dostrzegać potrzebę rozszerzenia tych wzorców uwzględniając zarówno odbiorców usług, jak i środowisko, w którym biblioteki funkcjonują. Badania, które umożliwiają wyznaczenie wskaźnika „Satysfakcja użytkowników” oraz analizę potrzeb i oczekiwań klientów bibliotek, zostały wprowadzone do projektu AFBN w 2016 roku. Opierając się na zebranych doświadczeniach i opiniach bibliotek, które zrealizowały badania w swoich instytucjach, dokonano rewizji wykorzystywanych materiałów oraz narzędzi. O ile temat badań satysfakcji użytkowników zostały podjęty, dobrze opracowany i przygotowany do wdrożenia na gruncie polskim, o tyle badanie wpływu i wartości bibliotek to zagadnienie nowe. Obszary badań oddziaływania bibliotek są szerokie i zależą m.in. od grup odbiorców, realizowanych usług i zasobów, środowiska, w którym biblioteka funkcjonuje. Wiedzę na ten temat można czerpać z międzynarodowych zaleceń (ISO 16439) oraz przedsięwzięć realizowanych w innych krajach. Celem wystąpienia jest przedstawienie zmian i udoskonaleń, które zaszły w narzędziach, metodzie oraz wyznaczonych procedurach realizacji badań satysfakcji użytkowników. Jako przyczynek do dalszych dyskusji zostanie omówione zagadnienie badania wpływu i wartości bibliotek, próba zdefiniowania tych pojęć, przedstawienie wykorzystywanych modeli i strategii badawczych.
prezentacja (pdf) dr Leszek Szafrański Uniwersytet Jagielloński, Biblioteka Jagiellońska Biogram
Doktor nauk humanistycznych. Pełni funkcję kierownika Oddziału Zbiorów Cyfrowych Biblioteki Jagiellońskiej, kierownika Sekcji Repozytorium Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz menedżera Bibliografii Publikacji Pracowników Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wykładowca na Uniwersytecie Jagiellońskim i szkoleniowiec. Małopolski Bibliotekarz Roku 2018. Sprawuje nadzór merytoryczny nad pracami wykonywanymi w ramach tworzenia i zarządzania: Jagiellońską Biblioteką Cyfrową, Repozytorium Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz udostępniania i opracowania zbiorów cyfrowych. Uczestniczył w pracach Zespołu doradczego MNiSW do spraw otwartego dostępu do treści naukowych. Bierze udział w pracach grupy eksperckiej Open Science Working Group sieci The Guild of European Research-Intensive Universities. Jego zainteresowania koncentrują się wokół zagadnień dotyczących zarządzania zasobami cyfrowymi, długoterminowej archiwizacji, otwartego dostępu do nauki, projektowania systemów informacyjnych oraz wykorzystania nowoczesnych technologii w bibliotekach. Autor publikacji naukowych i popularyzatorskich z zakresu zarządzania informacją oraz tworzenia bibliotek cyfrowych i repozytoriów, w tym książki pt. „Zarządzanie zasobami dokumentów elektronicznych w instytucjonalnych repozytoriach akademickich” (Warszawa 2019).
Umowy transformacyjne (transformative agreements) w kontekście otwartego dostępu do wyników badań naukowych
Przez ostatnie lata otwarty dostęp rozwijał się bardzo dynamicznie na świecie. Wiele krajów wdrożyło polityki otwartego dostępu i tworzyło różne ścieżki upubliczniania wyników badań naukowych. Powstało wiele zasad i wytycznych z tym związanych m. in. Plan S, którego celem jest wdrożenie od 2020 roku pełnego i nieograniczonego dostępu do publikacji powstających z wyników badań finansowanych ze środków publicznych. Z wprowadzeniem tego typu działań związane jest podpisywanie, a w szczególności przekształcanie dotychczasowych umów z wydawcami na umowy oparte na zasadach otwartego dostępu (ang.: transformative agreements). Tworzone są standardy pozwalające na wsparcie konsorcjów krajowych i bibliotek w negocjowaniu wdrażania nowego typu umów np. pięć zasad negocjacji z wydawcami LIBER (Ligue des Bibliothèques Européennes de Recherche – Stowarzyszenie Europejskich Bibliotek Naukowych). Celem referatu jest przedstawienie dobrych praktyk i przybliżenie działań realizowanych na świecie w zakresie wprowadzania strategii otwartego dostępu, a w szczególności polityk wybranych krajów Unii Europejskiej w negocjacjach z wydawcami naukowymi, które mogą stać się inspiracją do działań związanych z otwartością w nauce realizowanych w Polsce.
Absolwentka Wydziału Fizyki na Uniwersytecie Warszawskim. Przez wiele lat związana z markami z branży popularyzacji nauki i edukacji: Scientific American, National Geographic, a obecnie OpenStax, fundacją non profit i największym w USA wydawcą darmowych podręczników akademickich. Kieruje projektami w Fundacji OpenStax Poland, które mają na celu dostarczenie polskim studentom darmowych i rzetelnych podręczników udostępnianych na otwartej licencji oraz budowanie udogodnień informatycznych ułatwiających proces uczenia się i przekazywania wiedzy.
Otwarty dostęp do podręczników akademickich
Otwarty dostęp do materiałów dydaktycznych wysokiej jakości to przyszłość edukacji. Jedną z rozwijających się w szybkim tempie platform udostępniających darmowe podręczniki akademickie jest OpenStax.org, na której opublikowano zgodnie z zachowaniem najwyższych standardów wydawniczych 29 obszernych anglojęzycznych podręczników, m.in. do anatomii i fizjologii, chemii, biologii, astronomii, statystyki czy psychologii. Od początku roku akademickiego 2018/19 na platformie dostępna jest także polska publikacja „Fizyka dla szkół wyższych”. Tytuł zyskał uznanie na polskich uczelniach i został oficjalnym podręcznikiem głównym lub wspierającym w 24 szkołach wyższych w kraju. W trakcie wystąpienia przedstawiciel fundacji OpenStax Poland opowie, na czym polega korzystanie z książek na otwartej licencji. Przedstawi ciekawostki z amerykańskiego rynku wydawniczego oraz opowie o zaletach „Fizyki dla szkół wyższych” i dalszych planach wydawniczych fundacji.
Dorota Wierzbicka-Próchniak Uniwersytet Opolski – Biblioteka Główna Biogram
Starszy bibliotekarz. Ukończyła informację naukową i bibliotekoznawstwo na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz Studium Pedagogiczne UJ. Obecnie pracuje na stanowisku specjalisty ds. źródeł elektronicznych w Bibliotece Głównej Uniwersytetu Opolskiego. Skarbnik Koła Bibliotek Naukowych w Opolu przy Zarządzie Okręgu Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich w Opolu. Zainteresowania zawodowo-naukowe: elektroniczne źródła informacji, użytkownicy informacji cyfrowej, Open Access, repozytoria.
Danuta Szewczyk-Kłos Uniwersytet Opolski – Biblioteka Główna Biogram
Absolwentka filologii polskiej w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Opolu, studiów podyplomowych z bibliotekoznawstwa i informacji naukowej na Uniwersytecie Wrocławskim oraz studiów podyplomowych z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi w Wyższej Szkole Bankowej we Wrocławiu. Członek zespołu ekspertów SBP do akredytacji usług szkoleniowych dla branży bibliotekarskiej. Uczestniczka projektu Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej pn. „Rozwijanie zbioru krajowych standardów kompetencji zawodowych wymaganych przez pracodawców, Specjalista informacji naukowej, technicznej i ekonomicznej.” Sekretarz Rady Wykonawczej Konferencji Dyrektorów Bibliotek Akademickich Szkół Polskich. Zainteresowania zawodowe dotyczą zarządzania wiedzą i informacją naukową, organizacji dostępu do zbiorów elektronicznych oraz kształcenia użytkowników informacji naukowej w bibliotekach akademickich.
Komunikat: Platforma czasopism Uniwersytetu Opolskiego – przykładem synergii w budowaniu otwartego dostępu do publikacji uczelnianych
Narodowe Centrum Nauki we wrześniu 2018 r. zadeklarowało udział w realizacji Panu S, który przewiduje, że od 1 stycznia 2020 r. wszystkie publikacje naukowe powstałe w wyniku finansowania ze środków publicznych muszą być publikowane w czasopismach lub na platformach Open Access. Na Uniwersytecie Opolskim trwały już prace nad uruchomieniem platformy, która zapewniłaby otwarty dostęp do uczelnianych czasopism naukowych. Docelowo posadowiono na niej 13 tytułów. Zadanie to powierzono do realizacji Bibliotece Głównej UO. Jest to kolejna forma, po repozytorium uczelnianym, aktywnego uczestnictwa biblioteki w realizowaniu polityki otwartego dostępu na opolskiej Alma Mater. Platformę uruchomiono w listopadzie 2018 r., ale prace związane z jej utworzeniem nie zostały jeszcze zakończone. Celem artykułu jest przedstawienie etapów budowy platformy przy udziale redakcji czasopism, wydawnictw uczelnianych, Centrum Informatycznego, firmy zewnętrznej oraz zespołu pracowników Biblioteki. Stanowi on też omówienie zakresu prac, które będą realizowane przez uczestników projektu, tak aby zapewnić płynne funkcjonowanie platformy i wysoki poziom widoczności zasobów w bazach indeksujących treści naukowe.
Agnieszka Wolańska Biblioteka Centrum Studiów Niemieckich i Europejskich im. Willy’ego Brandta Uniwersytetu Wrocławskiego Biogram
Kustosz dyplomowany w Bibliotece Centrum Studiów Niemieckich i Europejskich im.Willy’ego Brandta Uniwersytetu Wrocławskiego. Absolwentka Instytutu Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytetu Wrocławskiego, specjalizacja Elektroniczne Serwisy Informacyjne. Od 2018 roku członkini Stowarzyszenia Ebib i współredaktorka Biuletynu Ebib.
Zachowania informacyjne użytkownika w e-bibliotecznym ekosystemie. Szanse, zagrożenia, a może zupełnie nowy horyzont?
Internet bez wątpienia zmienił sposób, w jaki użytkownicy bibliotek korzystają obecnie z ich zasobów. Wirtualna rzeczywistość spowodowała znaczące transformacje w zachowaniach informacyjnych. Dziś nie ma już wątpliwości, że nasza praktycznie nieustanna obecność w sieci ma ogromny wpływ na sposób w jaki myślimy i działamy. Konieczne jest zatem przeformułowanie naszych założeń dotyczących poruszania się użytkowników w środowisku bibliotecznych usług elektronicznych. Jest to możliwe jedynie poprzez właściwe rozpoznanie ich potrzeb i intencji, przy pomocy zupełnie nowych technik wykorzystujących zarówno możliwości sieci, jak i interakcję z użytkownikiem w świecie rzeczywistym. Referat przedstawia przykłady takich badań w bibliotekach akademickich, a także stawia pytania o szanse i możliwości zrozumienia użytkownika w stopniu umożliwiającym nam, bibliotekarzom, komunikację z nim na płaszczyźnie przyszłych usług.
Natalia Wysmyk Biblioteka Politechniki Gdańskiej Biogram
Absolwentka Wydziału Historycznego Uniwersytetu Gdańskiego. Słuchaczka podyplomowego studium Infobrokering na Wydziale Zarządzania i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Członkini zarządu Gdańskiego Oddziału Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich. Uczestniczka zagranicznych szkoleń m.in. w bibliotekach Uniwersytetu w Helsinkach, Trinity College w Dublinie. Od 2014 r. kieruje Sekcją Gromadzenia i Opracowania Zbiorów Tradycyjnych w Bibliotece Politechniki Gdańskiej. Obecnie zajmuje się tematyką związaną z publikowaniem książek naukowych w modelu Open Access oraz zarządzaniem kolekcjami w bibliotekach naukowych.
Monografie naukowe: w poszukiwaniu otwartości
W ostatnich miesiącach debata na temat otwartego dostępu do publikacji naukowych rozgorzała z nową siłą – za sprawą ogłoszonego we wrześniu 2018 roku Planu S. Nowe zasady, precyzyjnie ujęte w dziesięciu punktach, są szansą dla Europy na zmianę komunikacji naukowej oraz wypracowanie przejrzystych procedur edukacyjnych i badawczych. Wytyczne Planu S dotyczą rozszerzania otwartego dostępu do różnego typu publikacji, również do monografii naukowych, które są często najskuteczniejszym sposobem prezentacji badań w naukach społecznych i humanistycznych. Celem wystąpienia będzie próba odpowiedzi na pytanie, czy proponowane w Planie S rozwiązania pozwolą w przyszłości na swobodne otwieranie dostępu również do monografii. W referacie zostaną zaprezentowane zagadnienia związane z finansowaniem, licencjonowaniem oraz samoarchiwizowaniem monografii udostępnianych w otwartym dostępie. Niech dyskusja na temat kluczowych aspektów otwartej nauki będzie okazją do rozpoczęcia konstruktywnego dialogu na temat tego, w jaki sposób publikować monografie w Open Access. W momencie wdrażania Planu S w Polsce środowisko bibliotekarskie powinno być gotowe na to, aby wnieść swój wkład w dalsze dyskusje związane z rozszerzaniem otwartego dostępu do publikacji naukowych, w tym również do monografii.
